اصول طراحی کلین روم

اصول طراحی کلین روم چیست؟

به طور کلی در هشت مرحله اصلی تعریف می‌شوند. رعایت این مراحل برای ساخت و اجرای صحیح اتاق تمیز ضروری است. در ادامه، هر یک از این مراحل طراحی کلین روم را بر اساس استانداردهای معتبر توضیح می‌دهیم.

۱. فلوچارت و مسیر پرسنل

پرسنل شاغل در کلین روم مهم‌ترین منبع آلودگی محسوب می‌شوند. بر اساس اصول طراحی کلین روم، باید مسیرهای ورود و خروج پرسنل به دقت طراحی و ایزوله شوند تا از انتقال آلودگی جلوگیری شود. همچنین افراد پیش از ورود باید از تجهیزات مخصوص اتاق تمیز استفاده کنند.

۲. کلاس‌بندی کلین روم

کلاس‌بندی بخشی مهم از این اصول است. این طبقه‌بندی بر اساس میزان ذرات مجاز در هر مترمکعب هوا انجام می‌شود. مهم‌ترین استانداردهای مربوط به کلاس‌بندی شامل استانداردهای ISO، BS و سیستم آمریکایی است. رعایت صحیح کلاس‌بندی پایه‌ی عملکرد استاندارد هر کلین روم است.

۳. دیاگرام اختلاف فشار

یکی از الزامات مهم در اصول طراحی ایجاد اختلاف فشار مناسب بین فضای تمیز و محیط بیرونی است. این اختلاف فشار (حدود ۱۰ تا ۱۵ پاسکال) مانع از ورود آلودگی به داخل اتاق تمیز می‌شود و جریان هوا را به سمت خروجی هدایت می‌کند.

۴. مقدار هوای ورودی و خروجی

حجم هوای ورودی باید بر اساس نوع کاربری، کلاس اتاق و فرایند تولید تعیین شود. هوای ورودی باید از فیلترهای مخصوص عبور کند تا آلودگی جدیدی وارد محیط نشود. همچنین برای تعادل فشار، جریان هوای خروجی باید دقیق تنظیم گردد. این موضوع یکی از پایه‌های اصلی اصول طراحی کلین روم است.

۵. فاکتورهای محیطی در اصول طراحی کلین روم

عوامل متعددی در اصول طراحی کلین روم نقش دارند، از جمله:

• دما

• رطوبت

• جریان لامینار

• تخلیه الکتروستاتیک، نویز و ارتعاش

این فاکتورها در عملکرد پایدار اتاق تمیز و کیفیت نهایی محیط تأثیر مستقیم دارند.

۶. تهیه روم‌بوک

در هر پروژه‌ی کلین روم، مطابق با اصول باید برای هر بخش «روم‌بوک» جداگانه وجود داشته باشد. روم‌بوک شامل اطلاعاتی مانند نام کاربری، ارتفاع، مساحت، دما، رطوبت و کلاس اتاق است که در کنترل کیفیت بسیار حیاتی هستند.

در طراحی هواساز‌های اتاق تمیز باید موارد زیر در نظر گرفته شود:

• کانال‌های هوارسانی
• دمپرهای کنترل هوا
• دریچه‌های جریان هوا
• انتخاب و جایگذاری فیلترها
• انتخاب اجزای هواساز
• انتخاب سیستم کنترل و بررسی هوارسانی اتاق تمیز

۷. هواسازها و تاسیسات مکانیکی

در بخش تأسیسات، اصول طراحی کلین روم بر انتخاب دقیق تجهیزات تأکید دارند. طراحی کانال‌های هوارسانی، دمپرها، فیلترها، دریچه‌های جریان هوا و سیستم کنترل باید طبق استاندارد انجام شود تا محیطی تمیز و ایمن ایجاد گردد.

۸. کاربرد اصول طراحی کلین روم

اصول طراحی کلین روم مجموعه‌ای از قواعد مهندسی و استانداردهای محیطی هستند که برای کنترل آلودگی و تضمین کیفیت در محیط‌های حساس تدوین شده‌اند. رعایت این اصول باعث می‌شود که فرایند تولید، کنترل کیفیت و ایمنی کارکنان در بهترین حالت ممکن انجام شود.